Bin sene de okusam.. "Ne biliyorsun?" diye sorsalar bana, "haddimi bilirim" derim... (Mevlana Celaleddin Rumi)

yemeksepeti.com

Posted: Şubat 19th, 2012 | Author: | Filed under: ITU Executive MBA | Tags: , , , | No Comments »

Aşağıda okuyacağınız yazı bir önceki sitemden taşıdığım bir yazı. ITU Executive MBA “Strategic E-Marketing” dersi konuklarımızın konuşmalarından derlenip tarafımdan oluşturulmuştur.

17.05.2011 tarihli dersimizin konuğu yemeksepeti.com ‘un kurucu ortaklarından ve halen şirketin CIO ‘su Melih Ödemiş’ti. 1976 doğumlu Melih Ödemiş, Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği bölümünden mezun olduktan sonra Boğaziçi MBA yüksek lisans programını bitirmiş. Okul sonrası 1 sene Citibank bünyesinde çalışan Melih Bey Boğaziçi Bilgisayardan arkadaşları Nevzat ve Cem ile 24 yaşında kendi işlerini kurmaya karar vermişler.

Citybank’taki öğle yemeği aralarında “Bugün ne yiyelim? Nereden yemek söylesek?” muhabbetlerinden yemeksepetinin temellerinin atıldığını anlatıyor Melih Ödemiş. 3 ortak 2 çalışanla kurulan şirketin 26 restoranla hizmet vermeye başladığını ifade ediyor. 2000’li yıllarda çıkmalarının büyük avantaj olduğunu vurgulayarak ICQ ‘nun ve Google ‘ın daha yeni gelişmekte olduğunu belirtiyor. Az sermaye ile şirket kurulmasının nispeten kolay ve mümkün olduğu bir ortamda şirketlerini oluşturduklarının altını çiziyor.

İş hayatının oluşturduğu zaman darlığında insanların yemek aralarında güncel fiyat bilgilerine, restoran tavsiyelerine ve hızlı servise ihtiyaç duydukları bir zamanda yemeksepeti.com sitesi açılıyor. 2000’li yıllarda Türkiye’de internet açısından tablo; 2 milyon internet kullanıcısı, dial-up bağlantı ve bu bağlantı hızlarında bir internet sayfasının açılış süresi ortalama 1 dk. sürmekteydi. Bu şartlar altında site tasarımının ne kadar önemli olduğu aşikar. Basit bir arayüze sahip ve yüklenmesi uzun sürmeyen bir site olarak internet kullanıcısıyla buluşuyor yemeksepeti. O zaman ki yurtdışı benzerlerine baktığımızda; USA ‘da kurulu upfront’ta restoranların siteye üye olabilmeleri için siteye sabit ödemeler yapması gerekiyor. Yemeksepeti böyle bir ücretin Türkiye’deki restoranların siteye üye olmalarında bariyer oluşturacağını düşünüyorlar. Bunun yerine siteye üye kullanıcıların siparişlerini verdikleri restorandaki miktarlar üzerinden komisyon ücreti alıyorlar.

2001 yılı Türkiye’deki bir çok “.com” firması gibi yemeksepeti’ nide etkiliyor. Banka sektörünün büyük hasar gördüğü bu yıllarda 5 kişilik yemeksepeti ekibi günde 30-40 sipariş alıyor. Yemeksepeti kurucuları geceleri hatta pazarlarıda çalışarak siparişleri bizzat kendileri kontrol ediyorlar. 2002 yılında yapılan Altın Örümcek web ödülleri yarışmasının e-ticaret dalında ödül alıyorlar. 2002-2004 yılları arasını Melih Ödemiş şu sözlerle ifade ediyor: “Kurduğumuz işte hep cepten para koymak, yatırım yapmak zorunda kaldık. Zorlukların sizi yıldırmaması lazım. Bir iş yapabilmeniz için o pazarın ölçeklenebilir ve büyük olması lazım.” 2005-2007 yılları arasında Türkiye’ye TTNET ile ADSL teknolojisinin gelmesiyle genişbant internetin yaygınlaşmasıyla netten siparişin üssel bir artışa geçtiği görülüyor. 2005 yılında günde 1.500 sipariş alınmaya başlanıyor ve hedefi 5000 sipariş olarak belirliyorlar. 2007 yılı sonunda hedeflerini de geçerek günde 10.000 siparişe ulaşıyorlar. 2007 yılının yemeksepeti için farklı bir anlamı da bulunuyor. Avrupa’nın önemli yatırım grupları arasında yer alan European Founders Fund, yemeksepeti.com’a %20 lik hisse payı ile ortak oluyor. Bu ortaklığın “minority partnership” tarzında olduğunu ifade eden Melih Bey. Sermaye’ye yatırım yapılıp büyümeye katkı sağlandığını ve yönetimlerine müdahale edilmediğini belirtiyor.

Yemeksepeti’nin güncel durumuna baktığımızda günde 35.000 sipariş alan, 150 çalışanı bulunan, 4.000 üye restoranı bulunan bir işletmeden bahsediyoruz. Üye restoran seçiminde titiz olduklarını şimdiye kadar 1.850 restoranın çeşitli nedenlerle sistemden çıkarıldığından anlıyoruz. Sadece Türkiye ile sınırlı kalmayan yemeksepeti.com Rusya’da %100 kendi iştirakleri ile izrestorana.ru adında bir siteyle hizmet verirlerken Dubai’de %50 – %50 bir ortaklı yapısıyla foodonclick.com adındaki siteyle hizmet veriyorlar. Dubai’de bir ofislerinin de bulunduğuna deyinen Melih Bey tüm çağrı merkezi hizmetlerinin Türkiye’deki merkezlerinden sağlandığının altını çiziyor.

Pazarlama faaliyetlerine de değinen Melih Ödemiş “internet sitesinin reklamı internetten yapılır” mantığıyla görsel ve basılı yayını pek tercih etmediklerini, internet sitelerinin üzerinden pazarlama yolunu seçtiklerini ifade ediyor. SEM (search engine marketing) olarak adlandırılan pazarlama methodolijisini kullandıklarının altını çiziyor. Rusya’da hem bilinilirliği artırmak açısından hem de Türkiye’den farklı bir pazar olduğundan el ilanı dağıtarak, internetten pazarlama stratejileri kullanarak pazarlama faaliyetlerini sürdürürken Dubai’de Türkiye’deki stratejilerini korumayı uygun görüyorlar. Etnik yapının pazarlama faaliyetlerinde önemli bir etken olduğundan bahseden Melih Bey Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler arasında görülen Rusya’da insanların yeni şeyleri denemekte daha çekingen davrandıklarından bahsediyor.

Yemeksepeti.com ‘da son yıllarda olan gelişmelerden ve genel çalışma mantığından madde madde bahsetmeye çalışırsak;

  • ERP / CRM tamamen değiştirilmiş. yemeksepeti.com ‘un 9 yıldır kullandığı arayüz değiştirilmiş. Türkiye’de bilişim sektöründeki firmaların hala dünya standartlarını yakalayamadığını belirten Melih Ödemiş yeni arayüze geçişlerinin 3 yıl sürdüğünü belirtiyor.
  • 3 ülkede 24 ilde faaliyet gösteren yemeksepeti 2.600 e yakın marka ile gerçek zamanlı sipariş üzerine çalışıyor.
  • Tüm siparişler ay sonu belirlenip komisyon oranları faturalandırılıyor.
  • İlk yıllarda sadece kurumsal müşterileri bulunurken şu anda bireysel kullanıcılarının daha fazla olduğu görülüyor. Sisteme üye olan restoran zincirlerinin oranı da son yıllarda artmaya başlamış.
  • Sosyal medya için özel pazarlama stratejileri bulunmakta twitter ‘da konuşan yemek ve facebook’taki yemeksepeti sayfası bunlara örnek.
  • 3G ‘nin gelişmesiyle mobil uygulamalara ağırlık verilmiş. Iphone, Blackberry, Nokia – ovi, Android, Windowsa Mobile Phone 7 uygulamaları bulunuyor. Pazar günü iphone uygulamaları üzerinden 1.700 sipariş aldıkları bilgisini veriyor Melih Bey.
  • Faaliyete geçtikleri şehirlerde ilk önce belirli pazarlara ağırlık verdiklerini vurgulayan Melih Ödemiş, yemeksepeti ‘nde onlarca üniversite bulunduğunu ve kampüslere özel indirimlerle yüzlerce restoranın hizmet ettiğini söylüyor.
  • Dünyada bir fenomen haline gelen “World of Warcraft” gibi online bir oyunda yemeksepeti adında bir karakter oluşturduklarını ve bunu günlerce belirli kişilerin oynadığını belirtiyor Melih Bey. Bu karakter dolayısıyla dijital reklam alanında bir ödüllerinin de olduğunu belirtmek gerekiyor.
  • Restoranlardan aldıkları komisyonlar %10 u aşmıyor ve sepet ortalamaları 21 TL
  • Yemeksepeti kendisini restoranların satış kanalı olarak görüyor ve restoranlarda geçerli olan tüm uygulamalar yemeksepetinde de geçerli. Bunlara sodexho, multinet gibi yemek çeklerinin yanında grupfoni gibi sitelerden alınan indirimli kuponlarda sitede kullanılabiliyor.
  • Çağrı merkezleri toplam 60 agenttan oluşuyor ve 7×24 hizmet veriyorlar.
  • Merkez ofisleri Etiler’de 4 villadan oluşuyor.
  • Halkla İlişkiler’e çok önem veriyorlar. Asıl reklamlarının kulaktan kulağa yöntemle yapıldığına inanıyorlar. Bu yüzden kullanıcılarını devamlı dinleyip gelişmeler yapıyorlar.
  • İlk yıllarda restoranlara siparişleri iletmek için tasarladıkları fax sistemi şu anda sipariş yöntemlerinin sadece %10’unu kaplamakta. 2004 yılında başlattıkları GPRS destekli POS networkü ve internet kullanımının artmasıyla server-client yazılımları siparişlerin büyük kısmını içeriyor. İstanbul’da interneti olmayan restoranları sisteme kabul etmiyorlar.
  • Kullanıcı profillerine baktığımızda %52 si erkek  %48 kadın ve yaş aralıkları 18-36
  • Günde 2.000 canlı yardım talebi ve 2.000 telefon çağrısı alıyorlar.
  • Bir kaç yıldır gereken özeni gösteremedikleri “yemeksepeti elit” ‘e daha çok yöneleceklerinden ve yeni projelere ağır vereceklerini anlıyoruz konuşmacımızdan
  • Kuruluşlarından itibaren yazılımlarını geliştirerek sahte kullanıcıları engellemek için birçok güncelleme gerçekleştirilmiş.

Sunum sonunda iyi bir iş kurmak için neler yapılması gerektiğinden bahseden Melih Ödemiş, bizlere sadece başarılı iş şekillerinden değil başarısızlık hikayelerinden de bir şeyler öğrenerek kendimizi geliştirmemiz gerektiğinin önemini vurguluyor. 3 bilgisayar mühendisi arkadaşın girişimcilik hikayesini öğrendiğimiz bu dersimizde de azim ve çalışmanın önemini tekrardan anlamış olduk.



Leave a Reply